Stoppen met de afvalprik

Name: Stoppen met de afvalprik
Creator: Gijs Bodenstaff

Door Gijs Bodenstaff · Laatst gecontroleerd: 25 september 2026 · Medische controle: [in te vullen: medisch redacteur]

Als je stopt met de afvalprik, komt de honger terug zodra het middel is uitgewerkt, en daarmee meestal ook een groot deel van het gewicht. In een vervolgstudie kwam binnen een jaar na het stoppen met semaglutide gemiddeld twee derde van het verloren gewicht terug. Stoppen kan dus, maar doe het nooit onvoorbereid: maak met je arts een plan voor afbouwen, het vasthouden van je resultaat en een eventueel alternatief, zoals een maagverkleining.

In het kort

De afvalprik remt je eetlust alleen zolang je hem gebruikt. Na het stoppen komt de honger binnen enkele weken terug.
In studies kwam na het stoppen binnen een jaar een groot deel van het verloren gewicht terug; wie doorging, hield het gewicht vast.
Er is geen officieel afbouwschema. Stoppen, afbouwen of overstappen doe je altijd samen met je arts.
Alternatieven zijn een leefstijlprogramma, later opnieuw beginnen of, bij een hoge BMI, een maagverkleining.

Deze pagina is onafhankelijke informatie en geen reclame. Stoppen, afbouwen of overstappen bespreek je altijd met je arts.

Wat gebeurt er als je stopt met de afvalprik?

De afvalprik verandert niets blijvends aan je lichaam. Hij remt de eetlust zolang je hem gebruikt. Stop je, dan is het middel na een paar weken uit je lichaam en komt de honger terug. Drie grote studies hebben gemeten wat er daarna met het gewicht gebeurt. De uitkomst is steeds hetzelfde: wie stopt, komt weer aan. Wie doorgaat, houdt het gewicht vast of valt nog iets verder af.

Wat er in studies gebeurde na het stoppen met de afvalprik
Studie	Eerst	Daarna gestopt	Daarna doorgegaan
STEP 1-extensie (semaglutide, Wegovy)	68 weken semaglutide	Binnen een jaar gemiddeld twee derde van het verloren gewicht terug	Niet onderzocht in deze extensie
STEP 4 (semaglutide, Wegovy)	20 weken semaglutide: gemiddeld 10,6% afgevallen	In de 48 weken daarna 6,9% aangekomen	In dezelfde 48 weken nog 7,9% verder afgevallen
SURMOUNT-4 (tirzepatide, Mounjaro)	36 weken tirzepatide: gemiddeld ongeveer 21% afgevallen	In het jaar daarna 14,0% aangekomen	In hetzelfde jaar nog 5,5% verder afgevallen

In SURMOUNT-4 hield 89,5% van de mensen die doorgingen met tirzepatide minstens 80% van hun gewichtsverlies vast. Van de mensen die overgingen op een nepmiddel (placebo) was dat 16,6%. De studies duurden één tot twee jaar. Hoe het na nog langere tijd gaat, weten we minder goed.

Wat betekent "twee derde terug" in kilo's? Stel: je weegt 110 kilo en valt met semaglutide 15 kilo af, naar 95 kilo. Komt daarvan binnen een jaar twee derde terug, dan is dat 10 kilo. Je weegt dan weer ongeveer 105 kilo. Dat is een gemiddelde uit de studie: bij de een komt meer terug, bij de ander minder.

Staafdiagram: gewichtsverandering na stoppen of doorgaan: STEP 4 gestopt plus 6,9% en doorgegaan min 7,9%, SURMOUNT-4 gestopt plus 14,0% en doorgegaan min 5,5% — Gewichtsverandering in de 48 tot 52 weken na de startfase, bij stoppen of doorgaan met de afvalprik. Bron: STEP 4 (Rubino e.a., 2021) en SURMOUNT-4 (Aronne e.a., 2024).

Let op: gebruik je Ozempic of Mounjaro voor diabetes type 2, stop dan nooit op eigen houtje. Het is dan je diabetesmedicijn en je bloedsuiker kan stijgen. Overleg altijd eerst met je huisarts of internist.

Waarom het gewicht terugkomt

Dat je na het stoppen weer aankomt, is geen gebrek aan wilskracht. Het is biologie. Als je afvalt, reageert je lichaam met meer honger en een lager energieverbruik. Zolang je de prik gebruikt, dempt het middel die honger. Na het stoppen valt die rem weg, terwijl je lichaam nog steeds probeert het oude gewicht terug te krijgen. Daarom komen de kilo's na een dieet ook vaak terug. Lees meer over de oorzaken van obesitas.

Voor de meeste mensen is de afvalprik daarom een behandeling voor jaren, of voor altijd. Dat is belangrijk om te weten voordat je begint, want het bepaalt ook de kosten van je behandeling op lange termijn.

Waarom mensen stoppen met de afvalprik

Mensen stoppen om heel verschillende redenen. De meest voorkomende zijn:

Kosten. Voor obesitas wordt de prik in bijna alle gevallen niet vergoed. Zelf betaald kost hij € 150 tot € 419 per maand, afhankelijk van middel en dosis. Voor Wegovy alleen is dat over vijf jaar € 9.000 tot € 18.000 aan medicijn. Bekijk alle nadelen van de afvalprik.
Bijwerkingen. Maag- en darmklachten komen veel voor. In de STEP 1-studie met Wegovy stopte 7% vanwege bijwerkingen (placebo 3%), in SURMOUNT-1 met Mounjaro 4,3 tot 7,1% (placebo 2,6%). Bij hevige buikpijn is het advies om te stoppen tot je arts je heeft beoordeeld.
Tekorten. In 2023 en 2024 waren er tekorten aan Ozempic, waardoor mensen met diabetes hun medicijn niet altijd konden krijgen. Is je middel niet leverbaar, dan stop je noodgedwongen.
Kinderwens. De afvalprik wordt tijdens de zwangerschap afgeraden. De fabrikant adviseert om semaglutide (Wegovy, Ozempic) minstens 2 maanden vóór een geplande zwangerschap te stoppen, en tirzepatide (Mounjaro) minstens 1 maand ervoor, omdat de middelen lang in het lichaam blijven.
Te weinig effect. Niet iedereen valt genoeg af. Voor Saxenda geldt een stopregel: ben je na 12 weken op de volle dosis minder dan 5% afgevallen, dan wordt geadviseerd te stoppen.
Een operatie. Door de vertraagde maaglediging moet je het gebruik altijd melden vóór een operatie met narcose. Je arts zegt of en wanneer je tijdelijk stopt.

Afbouwen of in één keer stoppen?

In het Farmacotherapeutisch Kompas, de Nederlandse naslag voor geneesmiddelen, staat geen vast afbouwschema voor semaglutide of tirzepatide. Er is dus geen officiële "juiste" manier om te stoppen. Wel geldt: met een lagere dosis wordt het effect minder, en de honger komt dan geleidelijk terug. Afbouwen maakt het stoppen dus niet vanzelf succesvol.

Afbouwen of pauzeren doe je daarom alleen in overleg met je arts. Bespreek samen:

waarom je wilt stoppen, en of daar een andere oplossing voor is;
of je in één keer stopt of stap voor stap de dosis verlaagt;
hoe vaak je je gewicht laat controleren na het stoppen;
bij welke gewichtstoename je opnieuw contact opneemt;
wat het plan is als het gewicht terugkomt.

Gebruik je ook medicijnen voor je bloeddruk of diabetes, vraag dan of die na het stoppen moeten worden aangepast.

Hoe je je resultaat vasthoudt

Gezonde gewoontes helpen, maar ze zijn meestal niet genoeg om de terugkerende honger helemaal op te vangen. Dat liet de STEP 4-studie zien: beide groepen kregen de hele tijd begeleiding bij eten en bewegen, en toch kwam de groep die stopte gemiddeld 6,9% aan. Wees daarom realistisch en mild voor jezelf als het gewicht toch deels terugkomt.

Wat je wel kunt doen om zoveel mogelijk vast te houden:

Begin op tijd met een leefstijlprogramma. Een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) duurt twee jaar, wordt vergoed en gaat niet van je eigen risico af. Idealiter loopt die al tijdens het gebruik van de prik.
Blijf bewegen, ook met kracht- en spieroefeningen, zodat je zo min mogelijk spiermassa verliest.
Houd vaste eetmomenten aan en let op wat je honger weer aanwakkert, zoals zoetigheid en snacks die weinig verzadigen.
Laat je gewicht volgen door je huisarts of praktijkondersteuner, zodat je snel kunt bijsturen.
Zoek steun bij mensen die hetzelfde meemaken, bijvoorbeeld via lotgenotengroepen en patiëntenverenigingen.

Overstappen naar een ander middel

Soms stopt iemand niet helemaal, maar stapt over op een ander middel: van Ozempic naar Wegovy, van Wegovy naar Mounjaro, of naar Saxenda omdat die soms wordt vergoed. Dat kan alleen via je arts. Alle afvalprikken zijn receptgeneesmiddelen. Je arts bepaalt of een ander middel bij je past, met welke dosis je begint en hoe je opbouwt.

Doe dit nooit zelf. Combineer geen twee middelen, begin niet zelf op een hoge dosis en koop nooit een middel via social media of een onbekende webshop: dat kan namaak zijn. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd waarschuwt daar geregeld voor. Ozempic is geregistreerd voor diabetes type 2; gebruik om af te vallen is off-label. Tijdens de tekorten adviseerde het CBG tijdelijk geen nieuwe patiënten op Ozempic te starten.

Wil je weten hoe de middelen van elkaar verschillen? Lees de informatie over Wegovy, Mounjaro en Saxenda, of bekijk de afvalprikken vergeleken.

Alternatieven, waaronder een maagverkleining

Stoppen met de afvalprik betekent niet dat je met lege handen staat. Welke stap past, hangt af van je BMI, je gezondheid en eerdere pogingen om af te vallen.

Leefstijlprogramma (GLI): bij een BMI van 35 of hoger, of een BMI van 25 tot 35 met een grote buikomvang of een aandoening die met je gewicht samenhangt. Levert gemiddeld een paar procent gewichtsverlies op.
Later opnieuw beginnen met de prik: in overleg met je arts, bijvoorbeeld als de reden om te stoppen is weggenomen.
Een maagverkleining: bij een BMI van 40 of hoger, of van 35 of hoger met een ernstige aandoening die met het gewicht samenhangt, zoals diabetes type 2, hoge bloeddruk of slaapapneu.

Een maagverkleining geeft gemiddeld het grootste en meest blijvende gewichtsverlies: ongeveer 25 tot 30% in de eerste jaren, met levenslange leefstijl en nazorg. Hij wordt bij deze BMI-grenzen vergoed uit het basispakket; je betaalt maximaal je eigen risico (€ 385 in 2026). Daar staan een operatie, risico's en levenslang vitamines tegenover. Het is geen lichte keuze. De twee meest gedane operaties zijn de gastric sleeve en de gastric bypass. Lees ook hoe het leven na een maagverkleining eruitziet.

Twijfel je tussen doorgaan met de prik en een operatie? Bekijk de afvalprik en een maagverkleining vergeleken of doe de check of je in aanmerking komt.

Van de afvalprik naar een maagverkleining: ervaringen

Verhalen van mensen die eerst een afvalprik gebruikten en daarna kozen voor een maagverkleining, en daar nu tevreden over zijn. Openbaar gedeelde verhalen van zulke overstappers zijn nog schaars. We vatten ze in eigen woorden samen, met de reden waarom mensen stopten en een link naar de bron.

Forum Iemand · gastric sleeve
Eerst: Saxenda. Gestopt omdat: Viel met Saxenda ongeveer 10 kilo af, maar daarna werkte de prik niet meer en kwam het gewicht weer terug.
Een vrouw met een BMI van 39 probeerde eerst Saxenda omdat ze een operatie eng vond. Toen de prik niet meer hielp, koos ze voor een gastric sleeve in België, die werd vergoed; ruim twee jaar later heeft ze een gezond gewicht, geen klachten en eet ze alles met mate.
“Nu 2 1/2 jaar later zit ik op een gezonde bmi en heb nergens last van.”
Lees het verhaal op Viva Forum · 14 maart 2026
Ziekenhuis Angelica Guisinger · gastric sleeve
Eerst: een afvalprik (merk niet genoemd). Gestopt omdat: Haar verzekering stopte na twee jaar met vergoeden; binnen een maand kwam 15 pond terug, en toen ze later weer een GLP-1 kreeg, viel ze niet meer af.
Een moeder uit Chicago verloor met een GLP-1-middel eerst zo'n 30 pond, maar kwam na het wegvallen van de vergoeding weer aan en had bij een tweede poging geen effect meer. Na een gastric sleeve gebruikt ze geen medicijnen meer, slaapt ze beter en heeft ze meer energie.
“My second milestone is I can cross my legs.”
Ook genoemd: Het artikel noemt geen merknaam van het GLP-1-middel. Bron is het ziekenhuis dat haar opereerde (zorgaanbieder), Engelstalig; nadelen van de operatie worden niet genoemd.
Lees het verhaal op UChicago Medicine (academisch ziekenhuis, VS) (Engelstalig) · 2 juni 2026
Media Remi Bader
Eerst: Ozempic en Mounjaro. Gestopt omdat: De prikken werkten voor haar onvoldoende en veroorzaakten dagelijks braken, ook toen ze Ozempic opnieuw probeerde met metformine erbij.
De Amerikaanse influencer probeerde meerdere keren Ozempic en ook Mounjaro, maar stopte daarmee en liet in december 2023 een SADI-S-operatie doen (een sleeve gecombineerd met een darmbypass). Ze zegt dat haar gezondheid sterk is verbeterd en dat ze haar keuze niet zou terugdraaien.
“I will never regret having my time to heal”
Ook genoemd: Ze noemt het herstel zwaar, lichamelijk en mentaal, en is naar eigen zeggen nog aan het herstellen. SADI-S is een sleeve met een darmbypass, een zwaardere operatie die in Nederland zelden als eerste ingreep wordt gedaan.
Lees het verhaal op E! News (Engelstalig, VS) (Engelstalig) · 26 maart 2025

Twijfel je zelf tussen doorgaan met de prik en een operatie? Lees de vergelijking tussen prik en maagverkleining en wat er gebeurt als je stopt met de afvalprik.

Veelgestelde vragen over stoppen met de afvalprik

Hoe snel kom je aan na het stoppen met de afvalprik?

Na het stoppen met de afvalprik kom je meestal binnen enkele maanden tot een jaar weer flink aan. In de STEP 4-studie kwamen mensen die stopten met semaglutide in 48 weken 6,9% aan. In SURMOUNT-4 kwamen mensen die stopten met tirzepatide in een jaar 14,0% aan. Hoe snel het bij jou gaat, verschilt per persoon. Lees de algemene uitleg over de afvalprik en stoppen.

Blijf je op gewicht als je na het stoppen gezond eet en beweegt?

Gezond eten en bewegen na het stoppen met de afvalprik helpt, maar voorkomt gewichtstoename meestal niet helemaal. In de STEP 4-studie kregen alle deelnemers begeleiding bij eten en bewegen, en toch kwam de groep die stopte gemiddeld 6,9% aan. Een leefstijlprogramma (GLI) van twee jaar geeft wel extra houvast om zoveel mogelijk vast te houden.

Is er een afbouwschema voor Wegovy of Mounjaro?

Voor Wegovy en Mounjaro bestaat geen officieel afbouwschema: het Farmacotherapeutisch Kompas noemt geen vaste manier om te stoppen. Met een lagere dosis wordt het effect minder en komt de honger geleidelijk terug. Of je afbouwt of in één keer stopt, bespreek je daarom met je arts. Maak samen ook een plan voor het vasthouden van je gewicht.

Hoe lang van tevoren stop je met de afvalprik bij een kinderwens?

Bij een kinderwens adviseert de fabrikant om semaglutide (Wegovy, Ozempic) minstens 2 maanden vóór een geplande zwangerschap te stoppen, en tirzepatide (Mounjaro) minstens 1 maand ervoor. De middelen blijven namelijk lang in je lichaam. Gebruik tot die tijd goede anticonceptie. Na een maagverkleining gelden andere adviezen; lees zwanger worden na een maagverkleining.

Moet je stoppen met de afvalprik als je zwanger bent?

Ja, word je zwanger terwijl je de afvalprik gebruikt, stop dan en neem direct contact op met je huisarts of verloskundige. De afvalprik wordt in de zwangerschap afgeraden, omdat er in dieronderzoek schade werd gezien en er te weinig gegevens bij mensen zijn. Stoppen vlak voor of vroeg in de zwangerschap kan wel een grotere gewichtstoename geven; laat je daarin begeleiden.

Mag je zelf overstappen van Ozempic naar Wegovy of Mounjaro?

Nee, overstappen van Ozempic naar Wegovy of Mounjaro doe je nooit zelf, maar alleen via je arts. Alle afvalprikken zijn receptgeneesmiddelen, en je arts bepaalt of een ander middel past, met welke dosis je begint en hoe je opbouwt. Combineer nooit zelf twee middelen. Lees ook waarom Ozempic om af te vallen off-label is.

Kun je na een pauze opnieuw beginnen met de afvalprik?

Opnieuw beginnen met de afvalprik na een pauze kan, maar alleen in overleg met je arts. Begin niet zelf weer op je oude dosis: je arts bepaalt met welke dosis je start en hoe je opbouwt. Houd er rekening mee dat het gewicht tijdens de pauze vaak al deels is teruggekomen, en dat je daarna opnieuw elke maand de kosten hebt.

Kun je de afvalprik minder vaak spuiten om geld te besparen?

De afvalprik minder vaak spuiten dan voorgeschreven om geld te besparen wordt afgeraden. Het middel is gemaakt voor een vast ritme, en met minder of een lagere dosis wordt het effect kleiner en komt de honger terug. Zijn de kosten een probleem, bespreek dat dan met je arts. Bekijk ook wat de prik op lange termijn kost met de rekenhulp.

Waarom stoppen mensen met de afvalprik?

Mensen stoppen met de afvalprik vooral door de kosten, bijwerkingen, tekorten, een kinderwens of omdat ze te weinig afvallen. Voor obesitas betaal je de prik meestal zelf, € 150 tot € 419 per maand. Door bijwerkingen stopte in studies 4 tot 7%. In 2023 en 2024 waren er tekorten aan Ozempic. Lees de nadelen van de afvalprik op een rij.

Hoe houd je je gewicht vast na de afvalprik?

Je gewicht vasthouden na de afvalprik lukt het best met een plan dat je vóór het stoppen met je arts maakt. Blijf bewegen, ook met krachtoefeningen, houd vaste eetmomenten aan, laat je gewicht regelmatig controleren en spreek af wanneer je opnieuw contact opneemt. Steun van mensen in dezelfde situatie helpt ook; zie lotgenotengroepen voor mensen met obesitas.

Wat kun je doen als het gewicht na het stoppen terugkomt?

Komt het gewicht na het stoppen met de afvalprik terug, bespreek dan met je huisarts welke stap nu past. Dat kan een leefstijlprogramma zijn, opnieuw beginnen met de prik of een maagverkleining. Welke optie in beeld komt, hangt af van je BMI en je gezondheid. Doe de check welke behandelingen bij jouw BMI passen en neem de uitkomst mee.

Mag je stoppen met de afvalprik als je veel last hebt van bijwerkingen?

Ja, je mag stoppen met de afvalprik als de bijwerkingen te zwaar zijn, maar overleg het wel met je arts. Bijwerkingen zijn er vooral bij het ophogen van de dosis, dus bespreek ook of een andere aanpak mogelijk is. Heb je hevige buikpijn, stop dan en laat je direct beoordelen, want dat kan wijzen op een alvleesklierontsteking. Lees meer over de risico's van de afvalprik op korte en lange termijn.

Is een maagverkleining een optie als je de afvalprik niet kunt blijven betalen?

Een maagverkleining kan een optie zijn als je de afvalprik niet kunt blijven betalen, mits je een BMI van 40 of hoger hebt, of van 35 of hoger met een aandoening die met het gewicht samenhangt. Dan wordt de operatie vergoed en betaal je maximaal je eigen risico (€ 385 in 2026). Vergelijk de kosten van prik en maagverkleining over vijf jaar.

Kun je na Wegovy overstappen op Saxenda omdat die soms vergoed wordt?

Overstappen van Wegovy op Saxenda kan alleen als je arts dat passend vindt. Saxenda wordt bij obesitas soms vergoed, maar alleen onder strikte voorwaarden, en het geeft gemiddeld minder gewichtsverlies dan Wegovy. Saxenda spuit je elke dag in plaats van elke week. Lees wat Saxenda is en wanneer het vergoed wordt voordat je het met je arts bespreekt.

Moet je je huisarts vertellen dat je stopt met een online voorgeschreven afvalprik?

Ja, vertel je huisarts dat je stopt met een afvalprik die je via een online aanbieder kreeg. Je huisarts kan je gewicht, bloeddruk en eventueel je bloedsuiker volgen en je helpen met een vervolgstap, zoals een leefstijlprogramma of een verwijzing voor een maagverkleining. Tips om dat gesprek voor te bereiden vind je bij drempels overwinnen om hulp te zoeken.