Is een maagverkleining gevaarlijk?

"Is het niet gevaarlijk?" is de vraag die mensen het vaakst stellen als ze over een maagverkleining nadenken. Het korte antwoord: elke operatie heeft risico's, maar een maagverkleining in een ervaren centrum is een van de veiligere buikoperaties. Hier staan de cijfers.

Hoe groot is het risico echt?

Een grote internationale analyse van 58 studies met samen ruim 3,6 miljoen bariatrische operaties vond een sterfte rond de operatie van 0,08%. Bij een gastric sleeve was dat 0,05%, bij een gastric bypass 0,09%. In Nederland worden alle operaties geregistreerd in de landelijke kwaliteitsregistratie DATO. Die meldt dat de sterfte in Nederland zeer laag is, en dat gemiddeld 1,2% van de patiënten een ernstige complicatie had die een ingreep of opname nodig maakte (per centrum tussen 0,2% en 2,5%).

Ook al is het risico klein, het is niet nul. Een maagverkleining is een echte operatie onder narcose, met blijvende gevolgen. Daarom hoort er een zorgvuldige screening bij, en daarom is het goed om de cijfers te kennen in plaats van ze te negeren of groter te maken dan ze zijn.

Ter vergelijking: bij een BMI van 40 of hoger lopen mensen elk jaar een flink verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes en andere ernstige aandoeningen. Lees meer over de gezondheidsrisico's van obesitas. Het grootste gezondheidsrisico zit voor de meeste mensen dus niet in de operatie, maar in het leven met ernstige obesitas.

Het risico per soort operatie

Niet elke maagverkleining is hetzelfde. In Nederland is de gastric bypass de meest gedane operatie (72% van de eerste operaties in 2023), gevolgd door de gastric sleeve (maagbuis) met 25%. De internationale analyse keek ook naar de sterfte per soort operatie:

Sterfte rond de operatie per soort ingreep (analyse van ruim 3,6 miljoen operaties, 2021)

Soort operatie	Sterfte	Ongeveer
Maagband	0,03%	3 op de 10.000
Gastric sleeve	0,05%	5 op de 10.000
Gastric bypass (klassiek en mini-bypass)	0,09%	9 op de 10.000
Duodenal switch (waarbij een groter deel van de darm wordt omgelegd)	0,41%	41 op de 10.000
Gemiddeld, alle operaties	0,08%	8 op de 10.000

Het verschil tussen een sleeve en een bypass is op korte termijn klein. Op lange termijn verschillen vooral de klachten: na een sleeve vaker maagzuur, na een bypass vaker dumping en tekorten. Welke operatie voor jou het veiligst is, hangt af van je gezondheid en bespreek je met het behandelteam.

Wat betekenen de cijfers in Nederland?

In Nederland worden elk jaar ruim 10.000 eerste maagverkleiningen gedaan (DATO). Een percentage wordt pas echt begrijpelijk als je het omrekent naar mensen.

Rekenvoorbeeld. 1,2% ernstige complicaties betekent: van elke 1.000 mensen die geopereerd worden, krijgen er ongeveer 12 een complicatie waarvoor een nieuwe ingreep of opname nodig is. Op 10.000 operaties zijn dat er ongeveer 120 (10.000 × 0,012 = 120). Andersom gezegd: bijna 99 van de 100 mensen krijgen geen ernstige complicatie. De sterfte van 0,08% betekent gemiddeld 8 op de 10.000 mensen. Die gemiddelden zeggen niet alles over jou: je eigen risico kan lager of hoger liggen.

Belangrijk: complicaties komen in het ene centrum vaker voor dan in het andere (0,2% tegenover 2,5%). DATO houdt ook bij hoeveel mensen na de operatie op controle blijven komen. In het eerste jaar is dat per centrum tussen 89,6% en 100%, in het derde jaar nog tussen 50,1% en 87,2%. De registratie noemt de nazorg op lange termijn daarom een punt van aandacht. Vraag er naar bij het kiezen van een kliniek voor een maagverkleining.

Waarom hoor je soms veel hogere sterftecijfers?

Op fora en in verhalen gaan cijfers rond die veel hoger zijn dan 0,08%. Dat komt meestal door een van deze vier dingen.

1. Oude cijfers

Veel genoemde cijfers komen uit de beginjaren van de bariatrische chirurgie. In een grote Amerikaanse studie met operaties uit 2005–2009 (LABS) overleed 0,3% binnen 30 dagen. Sindsdien zijn de technieken, de ervaring van de teams en de nazorg sterk verbeterd. De recente internationale analyse van ruim 3,6 miljoen operaties komt uit op 0,08%.

2. Het risico verschilt sterk per persoon

Een gemiddelde verbergt dat het risico vooral geconcentreerd is bij een kleine groep mensen die er lichamelijk al heel slecht aan toe zijn. Chirurgen gebruiken daarvoor onder meer de Obesity Surgery Mortality Risk Score (OS-MRS). Die telt vijf risicofactoren:

• een leeftijd boven de 45 jaar;
• hoge bloeddruk;
• mannelijk geslacht;
• een verhoogd risico op een longembolie (bijvoorbeeld eerdere trombose, hoge bloeddruk in de longen of ademhalingsproblemen door het gewicht);
• een BMI van 50 of hoger.

Sterfte per risicogroep in studies met de OS-MRS (vooral gastric bypass, oudere studies)

Risicogroep	Aantal risicofactoren	Sterfte	Aandeel van de patiënten
A (laag)	0–1	0,26%	52%
B (gemiddeld)	2–3	1,33%	44%
C (hoog)	4–5	4,34%	4%

Bron: systematische review van zes studies met 9.382 patiënten (Thomas en Agrawal, 2012). In deze oudere studies was de totale sterfte 0,88%; in de recente analyse van 3,6 miljoen operaties is dat 0,08%. De absolute cijfers zijn dus niet meer actueel, maar het patroon laat zien waar het risico zit: vooral bij de kleine groep met veel risicofactoren tegelijk.

Dat is precies waarom er een uitgebreide screening is. Het behandelteam beoordeelt jouw persoonlijke risico. Bij een verhoogd risico volgt extra voorbereiding, bijvoorbeeld behandeling van slaapapneu of hart- en longproblemen, of eerst gewichtsverlies. Is een operatie voor iemand te riskant, dan wordt die afgeraden.

3. Sterfte door de operatie of door de ziekte?

Soms worden alle overlijdens in de jaren na een operatie meegeteld, ook als iemand overlijdt aan een ziekte die niets met de operatie te maken heeft. Mensen met ernstige obesitas hebben nu eenmaal een hoger risico op hart- en vaatziekten en diabetes. Lange termijnstudies laten juist zien dat mensen na een maagverkleining gemiddeld langer leven dan vergelijkbare mensen zonder operatie.

4. Wat de meeste overlijdens veroorzaakt

In de LABS-studie waren de belangrijkste doodsoorzaken binnen 30 dagen een infectie na een lekkage (33%), hartproblemen (28%) en een longembolie (17%). Dat zijn bekende complicaties, waar ervaren teams op letten: snel mobiliseren, bloedverdunners en snel ingrijpen bij tekenen van een lekkage.

Vergeleken met andere operaties

In een Finse landelijke registerstudie (2009–2013) werden 3.918 mensen met een maagverkleining gevolgd; drie van hen overleden binnen 30 dagen (0,08%). Dat was lager dan na de andere onderzochte veelvoorkomende operaties, zoals het verwijderen van de galblaas, de baarmoeder of een nieuwe heup of knie; alleen na een prostaatoperatie was het lager. Een grote Amerikaanse analyse van 1,6 miljoen operaties (2012–2021) vond dat het risico om te overlijden na een maagverkleining vergelijkbaar is met dat van een liesbreukoperatie.

Welke complicaties kunnen er optreden?

Kort na de operatie

• een lekkage van de naad of verbinding (zeldzaam, maar ernstig);
• een nabloeding;
• trombose of een longembolie, daarom krijg je bloedverdunners en ga je snel weer lopen;
• een wondinfectie.

Koorts van 38 °C of hoger, buikpijn die niet overgaat met pijnstillers of benauwdheid zijn signalen om direct het ziekenhuis te bellen. Een volledig overzicht staat bij de alarmsignalen na een maagverkleining.

Op langere termijn

• tekorten aan vitamines en mineralen als je je vitamines niet slikt;
• galstenen, door het snelle afvallen;
• dumping na suikerrijk eten (vooral na een bypass);
• een interne hernia of een maagzweer bij de verbinding (na een bypass);
• maagzuurklachten (vooral na een sleeve);
• een groter risico op problemen met alcohol.

De meeste van deze problemen zijn goed te voorkomen of te behandelen, mits je de nazorg volgt en klachten op tijd meldt. Hoe dat in de praktijk gaat, lees je bij bloedcontroles en nazorg na een maagverkleining.

Hoe maak je het risico zo klein mogelijk?

• Kies een centrum met veel ervaring dat zijn resultaten registreert in DATO. Gebruik de checklist met vragen voor de kliniek.
• Stop met roken, ruim vóór de operatie. Roken vergroot de kans op complicaties en maagzweren flink.
• Volg het voorbereidingsdieet. Een kleinere lever maakt de operatie veiliger.
• Gebruik je een afvalprik, meld dat dan aan je anesthesist: de maag leegt trager, wat tijdens de narcose een risico kan geven.
• Ga snel weer bewegen na de operatie en gebruik de bloedverdunners zoals voorgeschreven.
• Slik levenslang je vitamines en ga naar je controles.

Vragen over jouw eigen risico

Gemiddelden helpen om het risico in verhouding te zien, maar jouw beslissing gaat over jouw lichaam. Deze vragen kun je in het intakegesprek stellen:

• Welke van de bekende risicofactoren heb ik, en wat betekent dat voor mijn risico?
• Moet ik vóór de operatie iets laten behandelen, zoals slaapapneu, bloeddruk of suiker?
• Is voor mij een sleeve of een bypass veiliger, en waarom?
• Hoeveel ernstige complicaties had dit centrum het afgelopen jaar volgens DATO?
• Waar kan ik 's nachts en in het weekend terecht als er na de operatie iets misgaat?

Merk je dat angst de overhand krijgt, dan is dat heel normaal. Lees hoe anderen omgaan met angst voor de operatie.

En de risico's van de prik?

Ook de afvalprik is niet zonder risico. In de grote STEP 1-studie had 74% van de gebruikers maag- en darmklachten, tegenover 48% bij placebo, en stopte 7% vanwege bijwerkingen. Zeldzamer zijn galstenen en een ontsteking van de alvleesklier. Over het gebruik van tientallen jaren is nog weinig bekend. Lees meer over de nadelen van de afvalprik en de risico's van prik en maagverkleining op lange termijn. Twijfel je tussen beide, bekijk dan de vergelijking tussen prik en maagverkleining.

Video: ervaringen met een maagverkleining

Video afspelen: Catharina Ziekenhuis EindhovenDik Tevreden – aflevering 9, duur 24:50

Ervaringen van mensen met een maagverkleining

Echte ervaringen die mensen zelf openbaar hebben gedeeld, in onze woorden samengevat, met een link naar de bron. Iedereen reageert anders op een operatie: lees ook de risico’s van een maagverkleining.

• Media Eline · gastric bypass

  Eline ging in een paar jaar van morbide obesitas naar een gezond gewicht na een gastric bypass; ze zwemt nu meerdere keren per week en kan meedoen aan bootcamplessen. Ze benadrukt dat het een laatste redmiddel is en geen makkelijke keuze.

  “Ik ben in een paar jaar tijd van morbide obesitas naar een gezond gewicht gegaan.”

  Ook genoemd: Ze kreeg een ernstige infectie als complicatie, heeft littekens van buikwand- en rugcorrectie wegens loshangende huid, en heeft blijvend mentale nazorg nodig.

  Lees het verhaal op Proud2Bme · 22 oktober 2021

• Ziekenhuis Rob Bouma

  Rob kreeg te horen dat zijn lever ernstig belast was en koos voor een maagverkleining om er voor zijn kinderen te zijn. Zestien weken na de ingreep voelt hij zich vrij, licht en gezond en kan hij weer volop met zijn kinderen spelen.

  “Ik voel me vrij, licht én gezond.”

  Ook genoemd: Hij moest wennen aan hoe snel zijn lichaam veranderde en herkende zichzelf soms niet.

  Lees het verhaal op Centrum Obesitas Noord-Nederland

• Forum Iemand

  Een forumgebruiker kreeg na de maagverkleining te maken met complicaties, maar zegt de keuze voor de operatie nooit te hebben betreurd.

  “Ik heb overigens nooit spijt gehad van de keuze.”

  Ook genoemd: Noemt maandenlang galstenen met verwijdering van de galblaas, een blindedarmontsteking met nieuwe operatie en braakklachten.

  Lees het verhaal op Viva Forum (Lijf & Lijn) · 16 april 2026

Alle ervaringen en video’s over een maagverkleining

Veelgestelde vragen over de veiligheid van een maagverkleining

Hoeveel procent overlijdt er aan een gastric sleeve of gastric bypass?

Bij een gastric sleeve overlijdt ongeveer 0,05% rond de operatie, bij een gastric bypass ongeveer 0,09%. Gemiddeld over alle bariatrische operaties is dat 0,08%, oftewel 1 op de 1.250. Dat blijkt uit een internationale analyse van ruim 3,6 miljoen operaties. In Nederland is de sterfte volgens de kwaliteitsregistratie DATO zeer laag.

Waarom lees ik soms veel hogere sterftecijfers over een maagverkleining?

Hogere sterftecijfers over een maagverkleining komen meestal uit oude studies uit de beginjaren, uit gemiddelden waarin een kleine groep met zeer hoog risico zwaar meetelt, of uit tellingen van alle overlijdens in de jaren na een operatie, ook door andere ziektes. Bij de huidige operaties ligt de sterfte rond de 0,08%. Zie ook mythes en feiten over een maagverkleining.

Voor wie is een maagverkleining riskanter?

Een maagverkleining is riskanter voor mensen met meerdere risicofactoren tegelijk: ouder dan 45, man, hoge bloeddruk, een BMI van 50 of hoger en een verhoogd risico op een longembolie. Tijdens de screening wordt je persoonlijke risico beoordeeld. Bij een verhoogd risico volgt eerst extra voorbereiding, en is een operatie te riskant, dan wordt die afgeraden.

Is een gastric sleeve veiliger dan een gastric bypass?

Op korte termijn is het risico bij een gastric sleeve iets lager dan bij een gastric bypass. Op lange termijn verschillen de risico's: een sleeve geeft vaker maagzuurklachten, een bypass vaker dumping en tekorten. Welke operatie voor jou het veiligst is, hangt af van je gezondheid. Lees meer over de soorten maagverkleining.

Is een maagverkleining gevaarlijker als je heel zwaar bent?

Ja, een BMI van 50 of hoger is een van de risicofactoren die chirurgen meewegen, maar het risico zit vooral bij een combinatie van meerdere factoren. Bij een verhoogd risico volgt extra voorbereiding, zoals behandeling van slaapapneu of eerst gewicht verliezen, soms in overleg met medicatie. Lees wanneer de afvalprik vóór een operatie past.

Wat als er na een maagverkleining toch iets misgaat?

Gaat er na een maagverkleining iets mis, dan kun je terecht bij het ziekenhuis of de kliniek, die afspraken hebben over spoedzorg, ook 's nachts en in het weekend. Ervaren teams letten op tekenen van complicaties, zoals een lekkage, en grijpen snel in. Vraag vooraf waar je terechtkunt, met de checklist met vragen voor de kliniek.

Waaraan overlijden mensen na een maagverkleining?

In de grote Amerikaanse LABS-studie, met operaties uit 2005–2009, waren een infectie na een lekkage (33%), hartproblemen (28%) en een longembolie (17%) de belangrijkste doodsoorzaken binnen 30 dagen na een maagverkleining. Dat zijn bekende complicaties waar ervaren teams op letten: snel mobiliseren, bloedverdunners en snel ingrijpen bij tekenen van een lekkage.

Is een maagverkleining gevaarlijker dan andere operaties?

Nee, een maagverkleining is niet gevaarlijker dan veel andere veelvoorkomende operaties. In een Finse registerstudie was de sterfte binnen 30 dagen lager dan na bijvoorbeeld het verwijderen van de galblaas of een nieuwe heup of knie. Een Amerikaanse analyse van 1,6 miljoen operaties vond een risico vergelijkbaar met dat van een liesbreukoperatie.

Hoe verklein ik het risico van een maagverkleining?

Je verkleint het risico van een maagverkleining door een ervaren centrum te kiezen dat registreert in DATO, ruim vooraf te stoppen met roken en het voorbereidingsdieet te volgen. Ga na de operatie snel bewegen, gebruik de bloedverdunners zoals voorgeschreven, en slik daarna levenslang je vitamines. Lees hoe de operatie en het herstel verlopen.

Leef je langer na een maagverkleining?

Ja, gemiddeld leven mensen na een maagverkleining langer. In de Zweedse SOS-studie leefden mensen na een maagverkleining gemiddeld drie jaar langer dan vergelijkbare mensen met gewone zorg. Het grootste gezondheidsrisico zit voor de meeste mensen dus niet in de operatie, maar in het leven met ernstige obesitas. Lees over de gezondheidsrisico's van obesitas.

Is roken gevaarlijk bij een maagverkleining?

Ja, roken maakt een maagverkleining riskanter: het vergroot de kans op complicaties en maagzweren flink. Stop daarom ruim vóór de operatie. Blijf er ook daarna vanaf, zeker na een bypass, omdat niet roken helpt een maagzweer bij de verbinding te voorkomen. Zie de risico's van een maagverkleining op lange termijn.

Hoe vaak zijn er complicaties na een maagverkleining in Nederland?

In Nederland had in 2023 gemiddeld 1,2% van de patiënten binnen 30 dagen na een maagverkleining een ernstige complicatie die een ingreep of opname nodig maakte. Per centrum lag dat tussen 0,2% en 2,5%. Dat blijkt uit de landelijke kwaliteitsregistratie DATO. Lees hoe je een kliniek kiest op kwaliteit.

Welke complicaties kunnen kort na een maagverkleining optreden?

Kort na een maagverkleining kunnen een lekkage van de naad of verbinding, een nabloeding, trombose of een longembolie en een wondinfectie optreden. Een lekkage is zeldzaam, maar ernstig. Tegen trombose krijg je bloedverdunners en ga je snel weer lopen. Meld klachten altijd direct bij je behandelteam.

Wat betekent een sterfterisico van 1 op de 1.250?

Een sterfterisico van 1 op de 1.250 betekent dat gemiddeld één op de 1.250 mensen rond een maagverkleining overlijdt: 0,08%. Dat gemiddelde verbergt dat het risico vooral geconcentreerd is bij een kleine groep met meerdere risicofactoren. Heb je weinig risicofactoren, dan ligt je risico lager. Lees hoe je omgaat met angst voor de operatie.

Is een maagverkleining gevaarlijker als je ouder bent?

Een leeftijd boven de 45 jaar is een van de vijf risicofactoren die chirurgen meewegen bij een maagverkleining, maar leeftijd alleen maakt de operatie niet te gevaarlijk. In studies met de OS-MRS zat het hoogste risico bij de kleine groep met vier of vijf risicofactoren tegelijk. Het behandelteam beoordeelt jouw persoonlijke risico.

Bronnen

• Robertson e.a. (2021), Perioperative mortality in bariatric surgery: meta-analysis, British Journal of Surgery
• Dutch Audit for Treatment of Obesity (DATO), jaarverslag 2023
• Carlsson e.a. (2020), Life Expectancy after Bariatric Surgery in the Swedish Obese Subjects Study, NEJM
• Wilding e.a. (2021), STEP 1-studie semaglutide, NEJM
• Thomas en Agrawal (2012), Systematic Review of Obesity Surgery Mortality Risk Score, Obesity Surgery
• American Family Physician (2008), Predicting Mortality Risk in Patients Undergoing Bariatric Surgery (OS-MRS)
• Smith e.a. (2011), Thirty-day Mortality After Bariatric Surgery (LABS), Obesity Surgery
• Böckelman, Hahl en Victorzon (2017), Mortality Following Bariatric Surgery Compared to Other Common Operations in Finland, Obesity Surgery
• Clapp e.a. (2024), Bariatric surgery is as safe as other common operations: an analysis of the ACS-NSQIP, Surgery for Obesity and Related Diseases
• Thuisarts.nl – Ik denk na over een maagverkleining
• Thuisarts.nl – Ik kies voor een maagverkleining, hoe gaat dat en wat erna?