De nadelen van de afvalprik

Name: De nadelen van de afvalprik
Creator: Gijs Bodenstaff

Door Gijs Bodenstaff · Laatst gecontroleerd: 25 september 2026 · Medische controle: [in te vullen: medisch redacteur]

De afvalprik is populair: geen operatie, snel te regelen en per maand betaalbaar. Maar wie verder kijkt dan de eerste maanden, ziet een aantal nadelen die vaak onderbelicht blijven. Deze pagina zet ze eerlijk op een rij.

De prik kan voor sommige mensen de beste keuze zijn, bijvoorbeeld bij een BMI tussen 30 en 35 of als een operatie medisch niet kan. Deze pagina is geen advies tegen medicatie, maar informatie om een goede afweging te maken met je arts.

In het kort

De afvalprik werkt alleen zolang je hem gebruikt: na stoppen kwam in studies binnen een jaar gemiddeld twee derde van het verloren gewicht terug.
Voor obesitas betaal je hem meestal zelf: € 150 tot € 419 per maand, over vijf jaar € 9.000 tot € 25.000.
Maag-darmklachten zijn zeer vaak: in de STEP 1-studie had 74% ze, tegen 48% met placebo.
Bij een BMI van 40 of hoger is het gemiddelde gewichtsverlies van 15 tot 21% vaak niet genoeg voor een gezond gewicht.
Over gebruik van tientallen jaren is nog weinig bekend.

De belangrijkste nadelen

1. Elke week spuiten, voor onbepaalde tijd

De prik werkt alleen zolang je hem gebruikt. Voor de meeste mensen met obesitas betekent dat jarenlang, of altijd, elke week een injectie.

2. Het gewicht komt terug als je stopt

In een vervolgstudie kwam binnen een jaar na het stoppen met semaglutide gemiddeld twee derde van het verloren gewicht terug. De honger komt terug zodra het middel uitgewerkt is.

3. Hoge kosten, elke maand

Voor obesitas meestal niet vergoed: € 150 tot € 419 per maand. Over vijf jaar is dat € 9.000 tot € 25.000, en dat stopt niet zolang je hem gebruikt.

4. Veel bijwerkingen

In de STEP 1-studie had 74% maag- en darmklachten (misselijkheid, diarree, verstopping, overgeven), tegen 48% bij placebo. 7% stopte vanwege bijwerkingen.

5. Minder gewichtsverlies bij ernstige obesitas

Gemiddeld 15% (Wegovy) tot 21% (Mounjaro) in studies. Bij een BMI van 40 of hoger is dat vaak niet genoeg voor een gezond gewicht. Na een maagverkleining is het 25 tot 30%.

6. Spierverlies

Bij snel afvallen verlies je ook spiermassa. Dat geldt voor elke behandeling, maar wie jarenlang weinig eet door de prik, moet extra letten op eiwit en krachttraining.

7. Afhankelijk van beschikbaarheid

Er zijn eerder tekorten geweest, en er circuleren namaakmiddelen via internet en social media. Prijs en vergoeding kunnen bovendien veranderen.

8. Lange termijn nog onbekend

De middelen worden pas enkele jaren op grote schaal gebruikt voor obesitas. Over gebruik van tientallen jaren is nog weinig bekend. Maagverkleiningen worden al tientallen jaren gevolgd.

Alle risico's op lange termijn in tabellen

Bijwerkingen in cijfers

Bijna iedereen die de afvalprik gebruikt, merkt er iets van. De meeste klachten zitten in maag en darmen en zijn het sterkst in de eerste maanden en bij het verhogen van de dosis. Ze zijn vaak tijdelijk, maar niet voor iedereen: een deel van de mensen stopt ermee. In de grote studies zag dat er zo uit:

Bijwerkingen en stoppen door bijwerkingen in de grote studies
Middel (studie)	Maag-darmklachten	Stoppen en ernstige bijwerkingen
Wegovy, semaglutide (STEP 1)	74% (placebo 48%)	7% gestopt (placebo 3%)
Mounjaro, tirzepatide (SURMOUNT-1)	Misselijkheid 25–33% (placebo 10%)	4,3–7,1% gestopt (placebo 2,6%)
Saxenda, liraglutide (SCALE)	Misselijkheid 40% (placebo 15%)	6,2% ernstige bijwerkingen (placebo 5,0%)

Minder vaak, maar wel ernstiger, zijn galstenen en een ontsteking van de alvleesklier. Galstenen komen bij semaglutide (Wegovy, Ozempic) vaak voor, bij 1 tot 10% van de gebruikers, en bij tirzepatide (Mounjaro) soms (0,1 tot 1%); een alvleesklierontsteking is soms (0,1 tot 1%). Bij hevige buikpijn is het advies om te stoppen tot je arts je heeft beoordeeld. Bij veel braken of diarree kun je uitdrogen, met een risico op nierproblemen. Zeer zelden, tot 1 op 10.000, geeft semaglutide NAION: plotseling verlies van gezichtsvermogen. Meer per middel lees je bij Wegovy en semaglutide, de risico's van tirzepatide (Mounjaro) en Saxenda met liraglutide.

Wat er gebeurt als je stopt

Het grootste nadeel is misschien dat de prik niets blijvends verandert. Twee studies hebben precies gemeten wat er gebeurt als mensen na een periode met de prik overstappen op een nepmiddel (placebo), vergeleken met mensen die doorgaan. In STEP 4 (Wegovy) kwam de groep die stopte in 48 weken 6,9% aan, terwijl de groep die doorging nog 7,9% verder afviel. In SURMOUNT-4 (Mounjaro) kwam de groep die stopte in een jaar 14,0% aan; wie doorging, viel nog 5,5% verder af.

Staafdiagram: na stoppen met de afvalprik kwamen mensen 6,9% (STEP 4) en 14,0% (SURMOUNT-4) aan, wie doorging viel 7,9% en 5,5% verder af — Verandering van het gewicht bij stoppen of doorgaan met de afvalprik in STEP 4 (48 weken, semaglutide) en SURMOUNT-4 (een jaar, tirzepatide). Bron: Rubino e.a. JAMA (2021) en Aronne e.a. JAMA (2024).

Stel: je bent 1,70 m lang en je weegt 118 kilo (BMI 40,8). Met Wegovy val je het gemiddelde van 15% af: 17,7 kilo. Je weegt dan 100,3 kilo, met een BMI van 34,7. Stop je, en komt binnen een jaar twee derde van dat gewicht terug, zoals gemiddeld in de STEP 1-vervolgstudie, dan is dat 11,8 kilo. Je weegt dan weer 112,1 kilo, met een BMI van 38,8. Dat is geen falen, maar biologie: je lichaam reageert op afvallen met meer honger. Lees meer over stoppen met de afvalprik en je resultaat vasthouden.

Kosten per middel over vijf jaar

Omdat het gewicht na stoppen meestal terugkomt, is de prik voor de meeste mensen een behandeling voor jaren. Voor obesitas betaal je hem in bijna alle gevallen zelf. Daarom is het zinvol om verder te kijken dan de prijs per maand:

Wat de afvalprik zelf betaald kost (alleen het medicijn, indicatie 2026)
Middel	Per maand	Per jaar	Over vijf jaar
Saxenda	€ 150–250	€ 1.800–3.000	€ 9.000–15.000
Wegovy	€ 150–300	€ 1.800–3.600	€ 9.000–18.000
Mounjaro	€ 177–419	ca. € 2.100–5.000	ca. € 10.600–25.100
Maagverkleining met vergoeding	–	Eenmalig je eigen risico	€ 385 plus vitamines

Consulten en begeleiding bij een online aanbieder komen daar vaak nog bij. Het Zorginstituut beoordeelt of Wegovy en Mounjaro voor bepaalde groepen in het basispakket kunnen komen, maar wanneer er een besluit komt, is nog niet bekend. Alle bedragen per behandeling vind je in het overzicht van de kosten van obesitasbehandelingen.

Operatie, zwangerschap en diabetes

In een paar situaties vraagt de prik extra aandacht. Het zijn geen redenen om bang te zijn, wel dingen om vooraf met je arts te bespreken:

Operatie met narcose: doordat je maag trager leegt, kan er tijdens de narcose maaginhoud in je longen komen. In een Belgisch onderzoek was de helft van de gebruikers niet nuchter vóór de operatie, ondanks de gewone nuchterregels. Meld het gebruik dus altijd.
Kinderwens: de afvalprik wordt tijdens de zwangerschap afgeraden. De fabrikant adviseert om semaglutide minstens 2 maanden en tirzepatide minstens 1 maand vóór een geplande zwangerschap te stoppen.
Diabetesmedicijnen: in combinatie met insuline of bepaalde diabetestabletten kan je bloedsuiker te laag worden. Gebruik je Ozempic voor diabetes type 2, stop dan nooit op eigen houtje.

Wat gebruikers online vertellen

Op Nederlandse fora zoals het Viva Forum en FOK! komen steeds dezelfde ervaringen terug:

misselijkheid, verstopping en hoofdpijn, vooral na het verhogen van de dosis;
zorgen over de maandelijkse kosten, omdat de prik voor obesitas niet wordt vergoed;
moeite met afbouwen, en weer aankomen na een pauze;
de honger die terugkomt bij een lagere dosis;
twijfel of je er ooit mee kunt stoppen;
mensen die het middel zonder recept online kopen, met alle risico's van dien.

Het zijn persoonlijke ervaringen, geen onderzoek. Ze laten wel zien waar mensen in de praktijk tegenaan lopen.

De rekensom

€ 10.600–25.100

Mounjaro vijf jaar zelf betalen (€ 177–419 per maand)

± € 385

Maagverkleining met vergoeding: eenmalig je eigen risico, plus je vitamines

Reken het uit voor jouw situatie

Wanneer de prik toch past

Nadelen betekenen niet dat de prik een slechte keuze is. Voor sommige mensen wegen ze minder zwaar dan de nadelen van andere behandelingen. Bijvoorbeeld als je BMI tussen 30 en 35 ligt en je niet in aanmerking komt voor een operatie, als een operatie medisch niet kan, of als je al een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) hebt gevolgd en extra hulp nodig hebt om je eetlust te remmen.

Heb je een BMI van 40 of hoger, of van 35 of hoger met een aandoening als diabetes type 2 of slaapapneu? Dan is het goed om ook een maagverkleining als behandeling te overwegen. Die geeft gemiddeld 25 tot 30% gewichtsverlies en wordt vergoed, maar heeft eigen nadelen: een operatie, levenslang vitamines en jaarlijkse controles. Zet beide opties eerlijk naast elkaar in wanneer de prik de betere keuze is, en bespreek de afweging met je huisarts.

Van de afvalprik naar een maagverkleining: ervaringen

Verhalen van mensen die eerst een afvalprik gebruikten en daarna kozen voor een maagverkleining, en daar nu tevreden over zijn. Openbaar gedeelde verhalen van zulke overstappers zijn nog schaars. We vatten ze in eigen woorden samen, met de reden waarom mensen stopten en een link naar de bron.

Forum Iemand · gastric sleeve
Eerst: Saxenda. Gestopt omdat: Viel met Saxenda ongeveer 10 kilo af, maar daarna werkte de prik niet meer en kwam het gewicht weer terug.
Een vrouw met een BMI van 39 probeerde eerst Saxenda omdat ze een operatie eng vond. Toen de prik niet meer hielp, koos ze voor een gastric sleeve in België, die werd vergoed; ruim twee jaar later heeft ze een gezond gewicht, geen klachten en eet ze alles met mate.
“Nu 2 1/2 jaar later zit ik op een gezonde bmi en heb nergens last van.”
Lees het verhaal op Viva Forum · 14 maart 2026
Ziekenhuis Angelica Guisinger · gastric sleeve
Eerst: een afvalprik (merk niet genoemd). Gestopt omdat: Haar verzekering stopte na twee jaar met vergoeden; binnen een maand kwam 15 pond terug, en toen ze later weer een GLP-1 kreeg, viel ze niet meer af.
Een moeder uit Chicago verloor met een GLP-1-middel eerst zo'n 30 pond, maar kwam na het wegvallen van de vergoeding weer aan en had bij een tweede poging geen effect meer. Na een gastric sleeve gebruikt ze geen medicijnen meer, slaapt ze beter en heeft ze meer energie.
“My second milestone is I can cross my legs.”
Ook genoemd: Het artikel noemt geen merknaam van het GLP-1-middel. Bron is het ziekenhuis dat haar opereerde (zorgaanbieder), Engelstalig; nadelen van de operatie worden niet genoemd.
Lees het verhaal op UChicago Medicine (academisch ziekenhuis, VS) (Engelstalig) · 2 juni 2026
Media Remi Bader
Eerst: Ozempic en Mounjaro. Gestopt omdat: De prikken werkten voor haar onvoldoende en veroorzaakten dagelijks braken, ook toen ze Ozempic opnieuw probeerde met metformine erbij.
De Amerikaanse influencer probeerde meerdere keren Ozempic en ook Mounjaro, maar stopte daarmee en liet in december 2023 een SADI-S-operatie doen (een sleeve gecombineerd met een darmbypass). Ze zegt dat haar gezondheid sterk is verbeterd en dat ze haar keuze niet zou terugdraaien.
“I will never regret having my time to heal”
Ook genoemd: Ze noemt het herstel zwaar, lichamelijk en mentaal, en is naar eigen zeggen nog aan het herstellen. SADI-S is een sleeve met een darmbypass, een zwaardere operatie die in Nederland zelden als eerste ingreep wordt gedaan.
Lees het verhaal op E! News (Engelstalig, VS) (Engelstalig) · 26 maart 2025

Twijfel je zelf tussen doorgaan met de prik en een operatie? Lees de vergelijking tussen prik en maagverkleining en wat er gebeurt als je stopt met de afvalprik.

Veelgestelde vragen over de nadelen van de afvalprik

Wat is het grootste nadeel van de afvalprik?

Het grootste nadeel van de afvalprik is dat hij alleen werkt zolang je hem gebruikt. In een vervolgstudie kwam binnen een jaar na het stoppen met semaglutide gemiddeld twee derde van het verloren gewicht terug. Voor de meeste mensen met obesitas betekent dat jarenlang, of altijd, elke week spuiten en elke maand betalen. Lees wat er gebeurt als je stopt met de afvalprik.

Waarom kom je weer aan als je stopt met de afvalprik?

Je komt weer aan na de afvalprik omdat de honger terugkomt zodra het middel is uitgewerkt; de prik verandert niets blijvends aan je lichaam. Bovendien reageert je lichaam op afvallen met meer honger en een lager energieverbruik. Dat is biologie, geen gebrek aan discipline. Lees meer over de oorzaken van obesitas.

Kun je de afvalprik afbouwen of pauzeren?

De afvalprik afbouwen of pauzeren doe je alleen in overleg met je arts, en het effect wordt dan minder. Op fora vertellen gebruikers dat de honger terugkomt bij een lagere dosis en dat ze weer aankomen na een pauze. Maak daarom vooraf met je arts een plan: hoe je afbouwt, wat je doet als de honger terugkomt en hoe je je resultaat vasthoudt.

Waarom zijn de maandelijkse kosten van de afvalprik een nadeel?

De maandelijkse kosten van de afvalprik zijn een nadeel omdat ze doorlopen zolang je de prik gebruikt: € 150 tot € 419 per maand, bij obesitas meestal zonder vergoeding. Over vijf jaar is dat € 9.000 tot € 25.000, plus eventuele consulten bij een online aanbieder. Prijs en vergoeding kunnen bovendien veranderen. Bekijk wat je zelf betaalt per behandeling.

Wat gebeurt er als je afvalprik niet leverbaar is?

Als je afvalprik niet leverbaar is, kun je hem niet gebruiken en komt de honger terug zodra het middel is uitgewerkt. Dat is geen theorie: in 2023 en 2024 waren er tekorten aan Ozempic, waardoor mensen met diabetes hun medicijn niet altijd konden krijgen. Bespreek met je arts wat je doet bij een tekort. Lees meer over de tekorten door off-label gebruik van Ozempic.

Hoe voorkom je dat je een nep-afvalprik koopt?

Je voorkomt een nep-afvalprik door hem alleen op recept van een arts te gebruiken en bij een erkende (online) apotheek te halen. Via social media en onbekende webshops worden namaakmiddelen verkocht; de inhoud en de risico's daarvan zijn niet te controleren. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd waarschuwt hier geregeld voor. Zie hoe je de afvalprik veilig gebruikt.

Word je moe of krijg je hoofdpijn van de afvalprik?

Vermoeidheid is een bekende bijwerking van de afvalprik, naast klachten in maag en darmen. Op Nederlandse fora noemen gebruikers daarnaast vaak hoofdpijn, vooral na het verhogen van de dosis. Dat zijn persoonlijke ervaringen, geen onderzoek. Houden de klachten aan, overleg dan met je arts of apotheker. Lees meer over de bijwerkingen van de afvalprik.

Hoe beperk je spierverlies als je de afvalprik gebruikt?

Spierverlies tijdens de afvalprik beperk je vooral door genoeg eiwit te eten en aan krachttraining te doen. Bij elk snel gewichtsverlies verlies je ook spiermassa, en wie jarenlang weinig eet door de prik, moet daar extra op letten. Wat jarenlang gebruik betekent voor botten en spieren, is nog weinig onderzocht. Bespreek met je arts of diëtist wat voor jou genoeg eiwit is. Zie de risico's van de afvalprik die nog onbekend zijn.

Hoeveel mensen stoppen met de afvalprik door bijwerkingen?

Van de mensen die de afvalprik gebruiken, stopt in studies ongeveer 4 tot 7% vanwege bijwerkingen. In de STEP 1-studie met Wegovy was dat 7% (placebo 3%), in SURMOUNT-1 met Mounjaro 4,3 tot 7,1%, afhankelijk van de dosis (placebo 2,6%). Veel meer mensen hebben wel klachten, vooral in maag en darmen. Lees meer over de bijwerkingen van Mounjaro per dosis.

Gaat de misselijkheid van de afvalprik over?

De misselijkheid van de afvalprik is meestal het sterkst bij het opbouwen en verhogen van de dosis. In de STEP 1-studie had 74% maag-darmklachten, tegen 48% met placebo, en stopte 7% vanwege bijwerkingen. Houden de klachten aan of word je erg ziek, overleg dan met je arts. Lees meer over de bijwerkingen van Wegovy (semaglutide).

Kunnen de prijs en vergoeding van de afvalprik veranderen?

De prijs en vergoeding van de afvalprik kunnen veranderen, en daar heb je als gebruiker geen invloed op. Het Zorginstituut beoordeelt of Wegovy en Mounjaro voor bepaalde groepen in het basispakket kunnen komen, maar wanneer er een besluit komt, is nog niet bekend. Tot die tijd betaal je bij obesitas meestal zelf, en ook de prijzen kunnen veranderen. Lees wat er bekend is over vergoeding van de afvalprik.

Wat vertellen gebruikers over de nadelen van de afvalprik?

Gebruikers van de afvalprik noemen op Nederlandse fora als het Viva Forum en FOK! vooral misselijkheid, verstopping en hoofdpijn, zorgen over de maandelijkse kosten, moeite met afbouwen en weer aankomen na een pauze. Ook twijfelen veel mensen of ze er ooit mee kunnen stoppen. Het zijn persoonlijke ervaringen, geen onderzoek. Ervaringen delen kan ook bij patiëntenverenigingen en lotgenotengroepen.

Wat zijn de nadelen van de afvalprik vergeleken met een maagverkleining?

Vergeleken met een maagverkleining geeft de afvalprik gemiddeld minder gewichtsverlies (15 tot 21% tegen 25 tot 30%), werkt hij alleen zolang je spuit en betaal je hem meestal zelf. Een maagverkleining heeft ook nadelen, zoals operatierisico's en levenslang vitamines, en is grotendeels niet terug te draaien. Zet ze naast elkaar in de vergelijking tussen prik en maagverkleining.

Ben je afhankelijk van de afvalprik?

Met de afvalprik ben je afhankelijk van een wekelijkse injectie, die je alleen krijgt zolang iemand hem voorschrijft en jij hem kunt betalen. Stop je, dan komt de honger terug, en op tekorten of prijswijzigingen heb je zelf weinig invloed. Na een maagverkleining ben je ook ergens van afhankelijk: dagelijks vitamines en een jaarlijkse controle. Lees mythes en feiten over prik en maagverkleining.

Is de afvalprik genoeg bij een BMI van 40 of hoger?

De afvalprik is bij een BMI van 40 of hoger vaak niet genoeg voor een gezond gewicht: gemiddeld verlies je 15% (Wegovy) tot 21% (Mounjaro). Na een maagverkleining is dat 25 tot 30%. Met een BMI van 40 of hoger kom je mogelijk in aanmerking voor een vergoede operatie. Doe de check of je in aanmerking komt voor een maagverkleining.